bilgi iletiim teknolojilerinin bu kadar gelimesi iletiim cihazlarnn birbirine baland devasa bir yapy da beraberinde getirmektedir. bu aralarn birbirlerine balanmasn salayan bir takm cihazlar vardr
bu yazmzda temel a cihazlarnn neler olduunu, tanmlarn, ne ie yaradklar gibi sorularmza cevaplar arayacaz.



A Cihazlar

A cihazlar bilgisayar veya benzeri saysal sistemlerin birbirleriyle karlkl almalarn, iletiim yapmalarn salayan ara cihazlardr. Bir a yaps bu tr cihazlarn birbirine balanmasyla oluur.


  1. Gbek (Hub)
  2. Anahtar (Switch)
  3. Tekrarlayc (Repeater)
  4. Kprleyici (Bridge)
  5. Ynlendirici (Router)
  6. Gvenlik Duvar Cihazlar (Firewall)
  7. Eriim Noktas (Access point)
  8. NIC (A Ara Birim Kart )
  9. Modem






Birden fazla bilgisayarn bilgi paylam, yazlm ve donanm paylam, merkezi ynetim ve destek kolayl gibi ok eitli sebeplerden dolay birbirine baland yapya a (network) denir.
A yaplarn oluturmak iin ok eitli a cihazlar kullanlabilir.



Gbek (Hub)



En basit a cihazlarndan biridir. Kendine ait bir g kaynandan beslenerek alr. A sistemlerinde sinyallerin yeniden oluturmasn ve yeniden zamanlanmasn salar. Kendisine bal olan bilgisayarlara paylalan bir yol sunar. (Kendisine gelen datay btn portlara gnderirler.) Bundan dolay ayn anda haberlemek isteyen aa bal cihazlarn, hattn boalmasn beklemeleri gerekir. 8 ile 24 arasnda deien port saysna sahip cihazlardr. Bu cihazlar a yaplarnda genellikle merkezi bir nokta oluturmak ya da an gvenliini arttrmak gibi amalarla kullanlrlar ve sadece bit dzeyinde ilem yapmalarndan dolay OSI modelinde 1. katman cihazlardr. Gbek cihazlar iin iki farkl snflandrma yaplabilir. Bu cihazlar genel olarak aktif ya da pasif olmak zere 2 grupta incelenebilir. Aktif gbekler, gelen sinyali glendirerek oklu kullanc ortam iin blerken, pasif gbekler ise gelen sinyali glendirmeden sadece oklu kullanc ortam iin blerler. Bundan dolay pasif gbekler kablo uzunluunu arttrmak amal kullanlmazlar.



Anahtarlama Cihaz (Switch)



Anahtarlama cihazlar da gbek gibi kendisine bal bilgisayarlara yol sunar. Ancak gbek cihazlarndan farkl olarak anahtarlamal olarak yol sunarlar. A yapsna dahil iki bilgisayar birbiri ile haberleirken anahtarlama zelliinden dolay dier bilgisayarlar da aralarnda iletiim kurabilirler. Bundan dolay gbek cihazlarna gre daha yksek performans gsterirler. 8 ile 48 arasnda deien port saysna sahip ve aseli modelleri vardr. aseli anahtarlarda gerektiinde port eklenebilir. OSI modelinde 2. katman cihazlardr. Paketleri MAC adreslerine gre ynlendirirler ve MAC adreslerine bal arpma alanlar ayrrlar. Alar birbirinden yaltlm kanallara blerler ve zel bir durum olmad srece gnderilen paket dier kanallara karmadndan trafii bozmaz.



Tekrarlayc (Repeater)



Tekrarlayclar, bir ethernet segmentinden ald elektriksel veriyi yenileyerek ve ikili koda dntrerek dier segmente ileten a cihazlardr. Bu ynyle tekrarlayc(repeater), hem sinyal gcnn arttrlmasn, hem de elektriksel olarak bozulmu sinyallerin iyiletirilmesini salar. Tekrarlayclar, telefon, telgraf, mikrodalga, optik haberleme gibi pek ok sistemde kullanlmaktadr. Tekrarlayclar da gbekler gibi sadece bit seviyesinde ilem yaptklarndan OSI modelinde 1. katman cihazlardr.



Kpr (Bridge)



Kprler ayn protokol kullanan iki veya daha fazla bamsz a birbirine balamak iin kullanlan a cihazlardr. ki bamsz a arasna konularak her iki tarafa da aktarlmak istenen verileri inceler.
Eer veri adresi adaki bir adres ile rtyorsa verinin o aa gemesine izin verir; aksi durumlarda ise verinin aa gemesine izin vermez.



Ynlendirici (Router)



Programlanabilir ve gerekli ayarlar yapldnda uzak bir aa erimek iin mevcut birden fazla yol arasnda kullanlabilecek en iyi yol (Best Determination Path) seimini yapabilen a cihazlardr. Ynlendiriciler, btn alar ya da a blmlerini birbirine balayabilir. OSI modelinde 3. katman cihaz olan ynlendiriciler gerekli arayz modlleri kullanlarak OSI modelinde 2. katmanda alan birbirinden farkl iki a cihazn birbirine balayabilir. Sadece a adresi bilinen verilerin aktarlmasna izin vererek a trafiini azaltrlar. Genel olarak dinamik ynlendiriciler ve statik ynlendiriciler olarak ikiye ayrlrlar. Dinamik ynlendiricilerde, rotalar otomatik olarak biimlendirilir ve veri iin en iyi rota ynlendirici tarafndan seilebilir. Statik ynlendiricilerde ise rotalar elle biimlendirilir ve hep ayn rota kullanlr. Statik ynlendiriciler, dinamik ynlendiricilere gre daha gvenlidir. Dinamik ynlendiricilerde gvenlii arttrmak iin elle biimlendirme tercih edilebilir.



Gvenlik Duvar (Firewall)



zel alar ile nternet arasnda her iki ynde de istenmeyen trafii nlemek amac ile kullanlan a cihazlardr.
Verimli olarak kullanlabilmeleri iin nternet ile zel a arasndaki tm trafik cihaz zerinden gemeli ve gerekli eriim listeleri uygun bir stratejide hazrlanm olmaldr.



Access Point (Eriim noktas)



Eriim noktas cihazlar kablolu bir aa kablosuz eriim yaplmasn salayan cihazlardr. Gbek, anahtarlayc ya da kablolu ynlendiricilere taklarak kablosuz iletiimin salanmas iin gerekli sinyallerin oluturulmasn salarlar. Bununla birlikte eriim noktalar, kablosuz a sinyallerinin glendirilerek kablosuz an etkin olduu mesafenin artrlmas amacyla da kullanlabilir. Kablosuz iletiim zellii olan ynlendiricilerin kullanld sistemlerde, access point(eriim noktas) kullanmna gerek yoktur.



NIC (A Arabirim Kart)



Bilgisayarn bir aa balanmasn salayan donanmdr. Genel olarak verilerin elektriksel sinyallere veya elektriksel sinyallerin verilere dntrlmesini salarlar. Bilgisayarn zelliklerine gre anakartla btnletirilmi halde olabilir ya da anakart zerindeki herhangi bir evresel yuvaya takl olabilir. A arabirim kart, ada kullanlacak protokol eidi, sistem veriyolu ve fiziksel balant eidine uygun olacak ekilde seilmelidir. A ara birim kartlar kablo aracl ile ya da kablosuz olarak modem ile balant kurarlar. OSI modelinde 1. ve 2. katmanda alrlar. A arabirim kartlar genel olarak 2 grupta incelenebilirler. Ethernet arabirim kartlar kullanlan kablonun zelliine gre aldklar elektriksel sinyalleri ya da k dalgalarn saysal verilere evirir.
Kablosuz (Wireless) arabirim kartlar ise aldklar elektromanyetik dalgalar saysal verilere evirir.



Modem



Bilgisayarn telefon hatlar ile balantsn salayarak bilgisayarn aa balanmasn salayan cihazlardr. Bilgisayardan aldklar digital verileri analog sinyallere dntrerek telefon hatlarna aktarlmasn salarlar. Harici olarak bilgisayara taklarak kullanlrlar. Modemler genel olarak 4 grupta incelenebilirler.
Analog modemler, ethernet kartndan gelen dijital verileri telefon hatlarnda iletilen analog iaretlere ya da telefon hatlarndan gelen analog verileri saysal verilere evirirler. Gnmzde masast ve dizst bilgisayarlarn nternet eriimlerinin salanmas iin sklkla kullanlrlar.

Dijital modemler ise verinin saysal yaps bozulmadan ulamas istenen noktaya ulatrrlar.

ADSL modemler ise yap itibari ile dijital ve analog modemlerden biraz daha farkldr. ADSL sisteminde, bilinen bakr kablolama alt yaps kullanlr. Telefon hattnn her ucuna bir ADSL modem eklenerek veri alma (download), veri gnderme (upload) ve POTS (Plain Old Telephone Service Dz Eski Telefon Hizmeti) olarak adlandrlan geleneksel telefon servis kanal olmak zere 3 farkl kanal oluturulur. Normal telefon grmelerinizi yaparken 0 kHZ ile 4 kHz arasnda deien frekans aral kullanlrken, ADSL data iletimi iin 4 kHz ile 1100 kHz araln kullanldndan iin nternete balyken ayn anda telefon grmesi yapmaya olanak salar.ADSL modemler saysal verileri analog verilere evirmeden dorudan olduu gibi iletir. Sistem asimetrik olarak altndan veri alma ve veri gnderme iin kullanlan bant genilikleri birbirinden farkldr.
CSU/DSU modemler ise yerel alan alarnda kullanlan veri ereveleri (data frame) geni alan a erevelerine veya geni alan a erevelerinini yerel alan a erevelerine dntrmek iin kullanlr. Ayrca geni alan alarnda verinin iletiminin salanmas iin veri iletiminin yaplaca hattn iki ucunda saat darbesi (clock rate) deerlerinin ayn olmas gerekir. Geni alan a sistemlerinde saat darbesi deeri bu cihazlar tarafndan belirlenir.